نقش سازمان‌های مردم‌نهاد در ترک وابستگی روانی به مواد مخدر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق جزا و جرم‌شناسی. دانشکده حقوق و علوم سیاسی. دانشگاه علامه طباطبائی. تهران

2 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی. دانشکده حقوق و علوم سیاسی. دانشگاه علامه طباطبائی. تهران

چکیده

زمینه و هدف: در این پژوهش، به بعد روانی اعتیاد، به‌عنوان یکی از جنبه‌های مهم این پدیده، از دو نگاه پرداخته شده است. یک نگاه، نقش نیرومند بعد روانی اعتیاد، در گرایش معتادان به مصرف مواد اعتیادآور و نگاه دیگر، دورنمای گسترده‌ای از وابستگی روانی به سوءمصرف مواد و فرایندهای درمانی متداول در رفع آن، در سازمان‌های مردم‌نهاد، است. مسئله اصلی پژوهش این است که این نهادها، برای نیل به این مقصود، چه برنامه‌ها و تدابیری را درپی می‌گیرند؟
روش: این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای انجام شد. با این‌حال مصاحبه‌هایی نیز با تعدادی از بهبودیافتگان سازمان‌های مردم‌نهاد انجام شد تا بر پرمایگی پژوهش افزوده شود.
یافته‌ها و نتایج: برطرف‌کردن وابستگی روانی معتادان، برخلاف رفع وابستگی جسمانی آنان، از دشواری‌ها و پیچیدگی‌های زیادی برخوردار است. لازم است سیاست‌های درمانی به‌منظور رفع وابستگی روانی، فراگیر و مبتنی بر شواهد عینی و علمی باشد. لازم است سازمان‌های مردم‌نهاد با تشخیص زمینه‌های روانی گرایش به مواد اعتیادآور، به‌ویژه اختلالات روانی و شخصیتی زمینه‌ساز اعتیاد و استفاده از روان‌درمان‌گران مجرب و به‌کارگیری راهکارهای درمانی روزآمد و نیز فردی‌کردن درمان که به تفاوت شیوه‌های درمانی، براساس سن، جنس و نوع ماده مصرفی نظر دارد و همچنین توجه به شیوه و قالب اجرای راهکارهای درمانی، مانند فردی، گروهی، سرپایی یا اقامتی بودن، درمان موفقی را به‌منظور رفع وابستگی روانی معتادان رقم بزنند. نتیجه دیگر این‌که چنان‌چه در فرایند درمان، تمام اختلال‌های روانی یا شخصیتی همبود با اختلال سوءمصرف مواد درمان نشوند، امکان بازگشت دوباره معتادان، دوچندان است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Role of Non-Governmental Organizations in Preventing Psychological Dependence on Narcotic Drugs

نویسندگان [English]

  • mohammadreza rahbarpour 1
  • ali hiji abolghasem dolabi 2
1 Assistant Professor of Criminal Law and Criminology. Faculty of Law and Political Science. Allameh Tabatabai University. Tehran. Iran
2 Master of Criminal Law and Criminology. Faculty of Law and Political Science. Allameh Tabatabai University. Tehran. Iran
چکیده [English]

Background and Aim: In this study, the psychological dimension of addiction, as one of the important aspects of this phenomenon, has been studied from two perspectives. One view is the strong role of the psychological dimension of addiction in the tendency of addicts to use addictive substances, and the other view is the broad perspective of psychological dependence on substance abuse and common treatment processes in non-governmental organizations. The main issue of the research is that what programs and measures do these institutions follow to achieve this goal?
Method: This research was conducted by descriptive-analytical method using library resources. However, interviews were also conducted with a number of NGO improvements to increase the richness of the research.
Results and conclusion: Eliminating the psychological dependence of addicts, in spite of eliminating their physical dependence, has many difficulties and complexities. Treatment policies need to be comprehensive and based on objective and scientific evidence in order to eliminate psychological dependence. It is necessary for non-governmental organizations to identify the psychological contexts of addiction, especially mental and personality disorders that lead to addiction and the use of experienced psychotherapists and the use of up-to-date treatment strategies and individualization of treatment based on age, sex and type of substance. Also pay attention to the method and format of treatment strategies, such as individual, group, outpatient or residential, successful treatment in order to eliminate the psychological dependence of addicts. Another consequence is that if not all mental or personality disorders associated with substance abuse disorder are treated in the treatment process, the chances of addicts returning are doubled.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Addiction
  • psychological dependence
  • Non-Governmental Organizations
  • physical dependence
  • rehabilitation of addicts
اقلیما، مصطفی. (1382). اعتیاد و بازپروری معتادان، فصلنامه علمی و پژوهشی اعتیادپژوهی، 1(۲)، صص 81-100. قابل بازیابی از: http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=490&sid=1&slc_lang=fa
پیرنیا، بیژن؛ پیرخائفی، علیرضا؛ سلیمانی، علی اکبر؛ روشن، رسول و سلیمانی، علی. (1396). اثربخشی درمان مدیریت مشروط بر کاهش میزان مصرف در افراد وابسته به متآمفتامین، یک کارآزمایی کنترل شده. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، 25(3)، صص 183-195. قابل بازیابی از: https://www.magiran.com/paper/1730575
توده رنجبر، محسن و عراقی، فاطمه. (1397). روان‌شناسی معتادان و پیشگیری از عود اعتیاد. دوازدهمین کنفرانس بین المللی روان‌شناسی و علوم اجتماعی. تهران.
دوستیان، یونس؛ دادخواه، اصغر؛ بهمنی، بهمن؛ آهوان، مسعود و اعظمی، یوسف. (1393). اثربخشی مداخله‌شناختی رفتاری مبتنی بر مدل مارلات بر کاهش عود در افراد وابسته به مواد افیونی، پژوهش‌های مشاوره، 13(49)، صص 57-81. قابل بازیابی از: http://irancounseling.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-31-20&slc_lang=fa&sid=1
صولتی دهکردی، سید کمال؛ عابدین‌زاده، محمدرضا؛ نیک‌فرجام، مسعود و دریس، فاطمه. (1383). بررسی رابطه بین سوءمصرف و وابستگی به مواد مخدر با اختلال‌های روانی اعضای خانواده، مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، 6(2)، صص 1-8. قابل بازیابی از: http://journal.skums.ac.ir/browse.php?a_id=166&sid=1&slc_lang=fa
فتحی، آیت اله؛ علیوندی وفا، مرضیه؛ رضایی، نورمحمد؛ بنازاده اصل، سودا و پیشرو، صمد. (1398). بررسی نقش نیازهای بنیادین روان‌شناختی در گرایش به اعتیاد و احساس امنیت اجتماعی دانش آموزان شهرستان اهر، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات امنیت اجتماعی، 10(58)، صص 127-156. قابل بازیابی از: http://sss.jrl.police.ir/article_92295.html
کرمی، محمد؛ حسینی، ابراهیم؛ شهابی مجد، نقی؛ ابراهیم زاده، محمد علی و عالمی شهربانو. (1392). مبانی فارماکولوژی وابستگی به مواد مخدر (اعتیاد( و راههای درمان آن. مجله تعالی بالینی، 1(2)، صص 97-114. قابل بازیابی از: http://ce.mazums.ac.ir/article-1-54-fa.html
ک‍ری‍م‌پ‍ور، ص‍ادق‌. (1365). روان‌شناسی اعتیاد. تهران: انتشارات امیر کبیر.
مکی علمداری، سارا و جلایی پور، حمیدرضا. (1383). تحلیل عملکرد سازمانهای مردم‌نهاد درحوزه مبارزه با اعتیاد و مواد مخدر، با نگاه عاملیت ساختار. فصلنامة علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، 14(52)، صص 227-251. قابل بازیابی از: http://refahj.uswr.ac.ir/article-1-1491-fa.html
Brigham, Gregory. (2003). 12-Step Participation as a Pathway to Recovery: The Maryhaven Experience and Implications for Treatment and Research. Science & practice perspectives, 2(1), pp 43-51. Retrieved from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2851040/
Diaper, Alison & D Law, Fergus, and Melichar, Jan K. (2003). Pharmacological strategies for detoxification. British Journal of Clinical Pharmacology, 77(22), pp 302-314. Retrieved from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4014033/
Drug Enforcement Administration, U.S. Department of Justice. (2017). Drugs of Abuse a deal resource guide. 2017 edition.
James, Lucy. (2012). Understanding the process of recovery from heroin addiction. Dissertation submitted in partial fulfilment of the requirement for the degree of D.Clin.Psy. at Cardiff University, and the South Wales Doctoral Course in Clinical Psychology.
Mapua Filbey, Francesca. (2019). The Neuroscience of Addiction, Cambridge University Press.
Rachel Bouret, J. (2018). Methadone Maintenance Treatment (MMT): Overview and Provider’s Perspective. Journal of Alcoholism & Drug Dependence, 6(1), pp 1-3. Retrieved from: https://www.researchgate.net/publication/323516039_Methadone_Maintenance_Treatment_MMT_Overview_and_Provider's_Perspective.